In het kort: torrenten is een manier om bestanden te delen waarbij je stukjes van hetzelfde bestand tegelijk van en naar andere gebruikers stuurt. Dat is de techniek zelf niet illegaal, maar wat je deelt bepaalt of het mag. In Nederland is downloaden en uploaden uit een illegale bron verboden, en tijdens het torrenten is je ip-adres zichtbaar voor iedereen in dezelfde zwerm. Een VPN verbergt dat ip-adres voor andere gebruikers, maar maakt piraterij niet legaal en beschermt je niet tegen malware.
Wat is torrenten precies?
Bij een gewone download haal je een bestand van een enkele server. Bij torrenten werkt het anders: je downloadt kleine stukjes van veel gebruikers tegelijk, en tegelijkertijd stuur je de stukjes die jij al hebt weer door naar anderen. Die groep gebruikers die op hetzelfde moment hetzelfde bestand deelt, heet een zwerm (swarm). Wie een bestand compleet heeft en blijft delen is een ‘seeder’; wie nog aan het binnenhalen is heet een ‘leecher’.
Je hebt er een torrent-programma voor nodig, bijvoorbeeld qBittorrent of Transmission, plus een klein .torrent-bestand of een magnet-link die je programma vertelt bij welke zwerm het moet aanhaken. De techniek zelf is neutraal en wordt ook volledig legaal gebruikt, bijvoorbeeld voor het verspreiden van grote bestanden die vrij mogen worden gedeeld.
Is torrenten legaal in Nederland?
De techniek mag, de inhoud lang niet altijd. Sinds een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in 2014 is het in Nederland verboden om te downloaden uit een ‘kennelijk illegale bron’, dus bijvoorbeeld films, series, muziek, games of software die zonder toestemming van de maker worden verspreid. Daarvoor gold nog een gedoogsituatie voor downloaden voor eigen gebruik; die is vervallen.
Bij torrenten komt er nog iets bij. Omdat je tijdens het downloaden automatisch ook stukjes uploadt naar anderen, verspreid je het bestand zelf mee. Uploaden van beschermd materiaal zonder toestemming is een aparte, zwaardere overtreding van het auteursrecht. Je bent bij torrenten dus vrijwel altijd tegelijk downloader en verspreider.
- Legaal: bestanden delen waarvoor je toestemming hebt of die vrij gedeeld mogen worden, zoals veel opensource-software en Linux-distributies (Ubuntu en Fedora bieden hun installatiebestanden zelf als torrent aan).
- Niet toegestaan: films, series, muziek, games, e-boeken of betaalde software downloaden of uploaden zonder toestemming van de rechthebbende.
Wie is BREIN en wat doet die?
BREIN is de stichting die in Nederland namens rechthebbenden optreedt tegen het illegaal verspreiden van beschermd materiaal. De focus ligt vooral op uploaders en beheerders van grote piraterijbronnen, zoals de mensen achter illegale sites, releasegroepen en grootschalige verspreiders. Wie op grote schaal uploadt loopt het meeste risico op een schikking of rechtszaak.
Losse gebruikers die af en toe iets binnenhalen zijn in de praktijk niet het hoofddoelwit, maar dat maakt het niet legaal. Je ip-adres is en blijft zichtbaar in de zwerm, en rechthebbenden kunnen die adressen laten vastleggen. Ga er dus niet vanuit dat downloaden of meeseeden zonder gevolgen is.
Waarom je ip-adres zichtbaar is voor andere gebruikers
Torrenten is bewust open opgezet: om stukjes uit te wisselen moeten gebruikers elkaar kunnen bereiken. Daardoor is je ip-adres zichtbaar voor iedereen die in dezelfde zwerm zit. Open je in je torrent-programma het tabblad ‘Peers’ of ‘Gebruikers’, dan zie je een lijst met ip-adressen van over de hele wereld staan. Kun jij die zien, dan kunnen zij die van jou ook zien.
Een ip-adres is geen naam-en-adres, maar het is wel te herleiden. Je internetprovider weet welk ip-adres op welk moment bij jouw aansluiting hoorde, en partijen die auteursrechten handhaven verzamelen die adressen soms actief uit populaire zwermen. Daarnaast ziet je provider zelf ook dat er torrentverkeer over je verbinding gaat.
Wat doet een VPN wel en wat niet?
Een VPN (Virtual Private Network) leidt je verkeer via een versleutelde tunnel naar een server van de VPN-aanbieder. Andere gebruikers in de zwerm zien dan het ip-adres van die server in plaats van dat van jou, en je provider ziet alleen nog versleuteld verkeer richting de VPN, niet meer wat je precies doet. Zo verbetert een VPN je privacy tegenover andere gebruikers en je provider. Meer over hoe een VPN werkt lees je in onze uitleg over een VPN gebruiken voor toegang tot een andere regio.
Even eerlijk over de grenzen: een VPN verbergt je ip-adres, maar maakt iets illegaals niet legaal. Download je uit een illegale bron, dan blijft dat verboden, met of zonder VPN. En een VPN beschermt je niet tegen de andere risico’s van torrenten:
- Geen bescherming tegen malware. Zit er een virus in een gedownload bestand, dan komt dat gewoon binnen. Lees hoe je malware, adware en spyware herkent en voorkomt.
- Geen garantie dat het bestand is wat het lijkt. Nepbestanden en misleidende bestandsnamen komen veel voor in illegale torrents.
- Geen waterdichte anonimiteit. Kiest je VPN slecht of lekt de verbinding, dan ligt je echte ip-adres alsnog op straat.
Let op: kies je voor een VPN, neem er dan een met een DNS- en IP-lekbescherming en een noodstop (kill switch) die je verbinding blokkeert zodra de VPN wegvalt. Gratis VPN’s verdienen hun geld vaak juist met jouw gegevens, dus die zijn voor privacy meestal een slecht idee.
De risico’s van illegale torrents
- Juridisch risico. Downloaden en uploaden uit illegale bron is verboden; je ip-adres is zichtbaar en kan worden vastgelegd.
- Malware en oplichting. Illegale torrents zijn een populaire manier om virussen, ransomware en spyware te verspreiden, vaak verstopt in een ‘kraak’ of installatiebestand.
- Nepbestanden. Een bestand kan een andere inhoud, verkeerde taal of slechte kwaliteit hebben dan de naam belooft.
- Meeslepen van je verbinding. Doordat je meteen mee-upload, verspreid je zonder er bij na te denken beschermd materiaal verder.
Wil je stevig staan in de basis van online veiligheid, begin dan bij onze gids veilig internetten voor beginners.
Veilig omgaan met torrents: een checklist
- Gebruik torrents alleen voor materiaal dat vrij gedeeld mag worden, zoals Linux-distributies en opensource-software.
- Controleer bij legale downloads de checksum (bijvoorbeeld SHA-256) die de maker publiceert, zodat je zeker weet dat het bestand niet is aangepast.
- Houd je besturingssysteem en virusscanner up-to-date en scan bestanden voordat je ze opent.
- Gebruik een betrouwbaar, openbaar torrent-programma zoals qBittorrent en installeer het alleen van de officiele website.
- Wil je je ip-adres afschermen, kies dan een betrouwbare betaalde VPN met kill switch en lekbescherming.
Veelgestelde vragen
Is torrenten zelf strafbaar?
Nee, de techniek is niet strafbaar. Het gaat om wat je deelt. Legale bestanden torrenten mag; beschermd materiaal zonder toestemming downloaden of uploaden is verboden in Nederland.
Kan iemand mijn ip-adres zien als ik torrent?
Ja. In een torrentzwerm is je ip-adres zichtbaar voor alle andere gebruikers en voor je provider. Een VPN vervangt dat door het ip-adres van de VPN-server.
Maakt een VPN illegaal downloaden legaal?
Nee. Een VPN verbergt je ip-adres, maar downloaden en uploaden uit een illegale bron blijft verboden, ook met een VPN. En een VPN beschermt je niet tegen malware of nepbestanden.
Bestaan er legale torrents?
Zeker. Veel projecten verspreiden hun bestanden bewust via torrents omdat het snel en goedkoop is. Bekende voorbeelden zijn Linux-distributies als Ubuntu en Fedora en allerlei opensource-software.
Bron: uitspraak Europees Hof van Justitie (ACI Adam, 2014) over downloaden uit illegale bron, en de publieksinformatie van Stichting BREIN. Laatst gecontroleerd in juli 2026.