In het kort: een ip-adres is het unieke nummer waarmee je apparaat op internet bereikbaar is, zoals een huisadres voor je data. IPv4 (bijvoorbeeld 192.168.1.1) is de oude versie met ongeveer 4,3 miljard adressen; die zijn op. IPv6 (bijvoorbeeld 2001:0db8:85a3::8a2e:0370:7334) is de opvolger met een vrijwel onuitputtelijke voorraad. Hieronder lees je het verschil, wat een publiek en een privé ip-adres is, wat jouw ip-adres over je verraadt en hoe je het kunt verbergen.
Wat is een ip-adres eigenlijk?
Elk apparaat dat met internet praat, heeft een ip-adres nodig: je telefoon, je laptop, je slimme thermostaat. Het is een reeks getallen die twee dingen doet. Het identificeert je apparaat op het netwerk en het zorgt dat gegevens die je opvraagt (een website, een video) bij het juiste apparaat terugkomen. Zonder ip-adres weet een server niet waar hij het antwoord naartoe moet sturen.
Je hoeft dat nummer zelf nooit in te typen. Dat komt door het Domain Name System (DNS), de telefoongids van internet: jij typt surfveilig.nl en DNS vertaalt dat naar het bijbehorende ip-adres. IP staat trouwens voor Internet Protocol, de afspraak die regelt hoe die adressen eruitzien en werken.
Het verschil tussen IPv4 en IPv6
Er zijn twee versies van het protocol in gebruik. Het grote verschil zit in het aantal adressen dat ze aankunnen, en dat verschil is geen detail: het is precies de reden dat IPv6 bestaat.
IPv4: bijna op
IPv4 gebruikt 32 bits per adres. Dat lijkt veel, maar het levert ‘maar’ zo’n 4,3 miljard unieke adressen op. Toen het protocol in 1981 werd vastgelegd, klonk dat als oneindig. Inmiddels heeft bijna iedereen meerdere apparaten online en zijn de adressen simpelweg op. In Europa deelde de beheerder RIPE NCC in november 2019 de laatste grote voorraad IPv4-adressen uit. Nieuwe adressen zijn sindsdien schaars en worden verhandeld.
Een IPv4-adres herken je aan vier getallen (0 tot en met 255) met puntjes ertussen, zoals 145.7.32.18. Deze notatie noem je ‘dotted decimal’.
IPv6: de opvolger
IPv6 gebruikt 128 bits per adres. Dat levert een bijna onvoorstelbaar aantal op: ongeveer 340 sextiljoen adressen (een 3 met 38 nullen). Genoeg om elk zandkorreltje op aarde een eigen adres te geven en dan nog ruimte over. De adressen zijn langer en gebruiken hexadecimale groepen met dubbele punten, zoals 2001:0db8:85a3::8a2e:0370:7334. De dubbele dubbelepunt (::) is een afkorting voor een rij nullen, zodat je niet alles hoeft uit te schrijven.
De overstap gaat langzaam maar is inmiddels een kantelpunt gepasseerd: in het voorjaar van 2026 haalde het IPv6-verkeer naar Google voor het eerst de 50 procent. IPv4 en IPv6 draaien voorlopig naast elkaar, en de meeste apparaten en providers ondersteunen allebei tegelijk (dat heet ‘dual stack’).
En NAT dan?
Dat de wereld niet al jaren geleden zonder adressen zat, komt grotendeels door NAT (Network Address Translation). Je thuisrouter heeft van je provider meestal maar één publiek IPv4-adres, maar deelt dat met al je apparaten tegelijk. De router vertaalt het verkeer heen en weer, zodat tien apparaten via dat ene adres naar buiten kunnen. NAT heeft de levensduur van IPv4 flink verlengd en heeft als bijvangst dat je apparaten van buitenaf niet zomaar rechtstreeks bereikbaar zijn. Meer daarover lees je in onze uitleg over NAT, firewalls en netwerkbeheer.
Publiek versus privé ip-adres
Je hebt eigenlijk twee soorten ip-adressen tegelijk, en het is handig het verschil te snappen.
- Privé ip-adres: het adres dat je router aan een apparaat in je eigen netwerk geeft. Dit werkt alleen binnenshuis en is niet zichtbaar op internet. Herken je vaak aan reeksen als 192.168.x.x, 10.x.x.x of 172.16.x.x tot 172.31.x.x.
- Publiek ip-adres: het adres dat je provider aan je router toewijst en waarmee je hele huishouden naar buiten toe zichtbaar is. Dit is het adres dat websites en diensten zien als je iets opvraagt.
Wil je je eigen adressen zien? Je publieke ip-adres vind je door in een zoekmachine ‘wat is mijn ip-adres’ te typen. Je privé ip-adres staat in de netwerkinstellingen van je apparaat of in het beheerscherm van je router.
Wat verraadt je ip-adres over je?
Je ip-adres is geen naambordje, maar het zegt meer dan veel mensen denken. Wat anderen eruit kunnen afleiden:
- Je internetprovider. Blokken adressen zijn geregistreerd op naam van bedrijven als KPN, Ziggo of Odido. Uit je ip-adres is dus af te lezen bij wie je internet afneemt.
- Je locatie bij benadering. Via zogeheten geolocatie is meestal je land, provincie en vaak je stad of regio te bepalen. Let op: dit is een schatting, geen exact adres. Je straat of huisnummer zit er niet in.
- Een herkenningspunt voor volgen. Websites, adverteerders en trackers gebruiken je ip-adres als een van de kenmerken om je online te herkennen en je gedrag te koppelen aan eerdere bezoeken.
Wat je ip-adres niet prijsgeeft: je naam, je exacte woonadres of de inhoud van wat je doet. Die gegevens heeft alleen je provider, en die geeft ze in Nederland niet zomaar vrij zonder juridische grond. Wil je breder grip op wat je online achterlaat, lees dan onze gids over je online privacy beschermen.
Hoe verberg je je ip-adres?
Je kunt voorkomen dat websites je echte ip-adres zien door je verkeer via een tussenstation te sturen. De diensten die anderen dan te zien krijgen, is het adres van dat tussenstation, niet dat van jou.
- Gebruik een VPN. Dit is de meest complete oplossing. Een VPN (Virtual Private Network) versleutelt al je verkeer en laat het via een server van de VPN-aanbieder lopen. Websites zien het ip-adres van die server en jouw provider ziet alleen dat je met de VPN verbonden bent, niet wat je doet. Zo kies je ook een ander land, bijvoorbeeld om series uit een andere regio te bekijken.
- Gebruik een proxy. Een proxyserver stuurt je webverkeer om via een ander adres, maar versleutelt lang niet altijd alles en geldt vaak per app of per browser. Handig om je adres te verbergen, minder geschikt als je op je privacy en veiligheid let.
- Gebruik de Tor Browser. Tor stuurt je verkeer via meerdere tussenstations tegelijk, waardoor je ip-adres heel lastig te herleiden is. De keerzijde is dat het merkbaar trager is.
Let op: je ip-adres verbergen maakt je niet automatisch anoniem. Als je ingelogd bent bij Google, Facebook of je e-mail, herkennen die diensten je gewoon aan je account. Cookies en de vingerafdruk van je browser doen de rest. Een VPN is een laag, geen onzichtbaarheidsmantel.
Veelgestelde vragen
Verandert mijn ip-adres vanzelf?
Meestal wel. De meeste providers geven je een ‘dynamisch’ ip-adres dat na verloop van tijd of na een herstart van je router wisselt. Een vast (statisch) adres krijg je meestal alleen op verzoek of bij een zakelijk abonnement.
Is IPv6 veiliger dan IPv4?
Niet per se. IPv6 heeft ingebouwde ondersteuning voor versleuteling, maar de veiligheid hangt vooral af van je router, firewall en instellingen. Een belangrijk aandachtspunt: omdat elk apparaat bij IPv6 een eigen publiek adres kan hebben, is een goed ingestelde firewall belangrijker dan ooit.
Kan iemand mij hacken als hij mijn ip-adres kent?
Alleen je ip-adres is niet genoeg om in te breken. Wel kan iemand het gebruiken om je netwerk te bestoken met verkeer (een DDoS-aanval) of om je bij benadering te lokaliseren. Een goede router met firewall en actuele software vangt het meeste af.
Moet ik iets doen om over te stappen op IPv6?
Nee. Je provider en je apparaten regelen dit zelf. De meeste moderne routers en telefoons gebruiken IPv6 al automatisch waar het kan, naast IPv4.
Bron: RIPE NCC over de uitputting van IPv4 (november 2019) en de IPv6-statistieken van Google. Laatst gecontroleerd in juli 2026.