In het kort: het politievirus was ransomware die rond 2012 je computer blokkeerde met een nepmelding van de politie en een ‘boete’ eiste. Die klassieke variant is vrijwel verdwenen, maar de truc leeft volop door: valse CJIB-boetemails, dreigmails uit naam van de politie of Europol en vergrendelde browserschermen gebruiken precies dezelfde druk. De politie en het CJIB werken nooit zo. Betaal niets, klik nergens op en lees hieronder hoe je elke variant herkent.
Wat was het politievirus?
Het politievirus (internationaal bekend als Reveton) was gijzelsoftware die je hele scherm vergrendelde met een officieel ogende melding: je zou illegale bestanden hebben gedownload en moest binnen 48 uur een boete van 50 of 100 euro betalen via Ukash of paysafecard. De software keek naar de landinstelling van je computer en toonde in Nederland meldingen uit naam van Buma/Stemra of het KLPD (Korps Landelijke Politiediensten), compleet met logo’s. In 2012 betaalden dagelijks tientallen Nederlanders die ‘boete’, terwijl er natuurlijk nooit iets van een echte politieblokkade klopte.
Anders dan moderne ransomware versleutelde het politievirus meestal geen bestanden; het blokkeerde alleen je scherm. Wie de malware verwijderde, had zijn computer en bestanden gewoon terug. Moderne gijzelsoftware is een stuk kwaadaardiger. Hoe die werkt en wat je ertegen doet, lees je in onze complete gids over ransomware.
De opvolgers: zo werkt de politie-truc in 2026
De schermvergrendelaar van toen is vrijwel uitgestorven, maar de psychologie erachter is te effectief om te verdwijnen: een autoriteit beschuldigt je, er tikt een klok en betalen lijkt de snelste uitweg. Deze varianten kom je nu tegen:
Valse CJIB-boetes per mail of sms
Sinds eind maart 2026 ontving het CJIB duizenden meldingen van nepboetes. De mails dreigen met verhogingen (‘betaal binnen 24 uur en voorkom een verhoging tot 640 euro’) en linken naar een betaalpagina met iDEAL. Onthoud één regel: het CJIB stuurt berichten over een eerste boete altijd per post, nooit per e-mail of sms. Twijfel je of er echt iets openstaat? Log dan zelf met DigiD in op het Digitaal Loket van cjib.nl, en klik nooit op een link uit het bericht zelf.
Dreigmails uit naam van de politie of Europol
Begin 2026 waarschuwde de politie voor phishingmails waarin je wordt beschuldigd van het bezit of verspreiden van kinderporno. De mails lijken afkomstig van de Landelijke Eenheid en zijn ‘ondertekend’ door een echte politiechef. Je zou binnen 72 uur moeten reageren, een kopie van je paspoort moeten opsturen of een ‘schikking’ moeten betalen om een arrestatie te voorkomen. Alles eraan is nep. De politie benadert je nooit op deze manier, dreigt nooit per mail met arrestatie en vraagt nooit om een paspoortkopie of betaling. Echte politiemails komen bovendien alleen van adressen die eindigen op @politie.nl.
Vergrendelde browserschermen
De moderne mini-versie van het politievirus: een website opent schermvullend een waarschuwing, soms met sirenegeluid, dat je computer is geblokkeerd door de politie of dat er illegaal materiaal is aangetroffen. Er is niets geïnfecteerd; het is alleen een webpagina die zichzelf schermvullend zet. Sluit het tabblad of de browser (desnoods via Taakbeheer met Ctrl+Shift+Esc) en klaar. Bel nooit een telefoonnummer dat in zo’n scherm staat.
Telefoontjes van de ‘politie’
Ook aan de telefoon doen oplichters zich voor als politie, vaak in combinatie met een ‘bankmedewerker’ die je geld wil ‘veiligstellen’. De politie belt je nooit met het verzoek om geld over te maken, spullen af te geven of mee te werken aan een ‘onderzoek’ met je bankpas. Meer telefoontrucs bespreken we in onze gids over online oplichting herkennen.
Zo herken je elk vals politie-bericht
- Er zit tijdsdruk achter: binnen 24 of 72 uur betalen of reageren, anders volgt arrestatie of verhoging.
- Je moet betalen via een link, cadeaukaarten, crypto of een ‘schikking’. Echte boetes betaal je nooit zo.
- De afzender klopt niet: een vreemd mailadres, een buitenlands telefoonnummer of een adres dat net niet eindigt op @politie.nl.
- Er wordt om een paspoortkopie, DigiD-gegevens of bankgegevens gevraagd.
- De aanhef is onpersoonlijk (‘Geachte heer/mevrouw’ of je e-mailadres) en het dossiernummer zegt niets.
Herken je de kenmerken van phishing eenmaal, dan prik je ook door deze berichten heen. In onze complete gids over phishing staan alle signalen op een rij, en we leggen apart uit hoe je gevaarlijke e-mailbijlagen herkent.
Dit doe je als je zo’n bericht krijgt
- Betaal niets en klik nergens op. Ook niet om ‘meer informatie’ te bekijken.
- Controleer zelfstandig: log met DigiD in op cjib.nl als het om een boete gaat, of bel de politie via 0900-8844 als je twijfelt of iets echt van hen komt.
- Meld het bericht. Stuur valse mails door naar [email protected] en verwijder ze daarna.
- Heb je wel betaald of gegevens ingevuld? Neem direct contact op met je bank, wijzig je wachtwoorden en doe aangifte via politie.nl of 0900-8844.
Staat je scherm ‘op slot’ met een politiemelding? Sluit eerst gewoon je browser. Blijft de melding ook na een herstart van je computer staan, dan heb je met echte malware te maken: start een volledige virusscan en kijk op nomoreransom.org, een initiatief van onder meer de Nederlandse politie, of er een gratis ontsleuteltool bestaat.
Veelgestelde vragen
Bestaat het politievirus nog?
De klassieke schermvergrendelaar uit 2012 kom je vrijwel niet meer tegen. De naam leeft voort als verzamelterm voor alle oplichting waarbij criminelen zich voordoen als politie, van nepboetes tot dreigmails.
Kan de politie mijn computer echt blokkeren?
Nee. De politie blokkeert geen computers op afstand en int geen boetes via je scherm, e-mail of sms. Elke melding die dat beweert is per definitie nep.
Hoe weet ik of een boete echt van het CJIB komt?
Een eerste boete komt altijd per post. Controleer openstaande zaken alleen door zelf met DigiD in te loggen op het Digitaal Loket van cjib.nl, nooit via een link in een mail of sms.
Ik heb betaald, wat nu?
Neem meteen contact op met je bank om de betaling te melden en mogelijk terug te draaien, en doe aangifte bij de politie via politie.nl of 0900-8844. Meld het geval ook bij de Fraudehelpdesk, dat helpt om anderen te waarschuwen.
Wil je je basisbeveiliging in één keer op orde brengen? Volg dan onze gids veilig internetten voor beginners.
Bron: politie.nl, CJIB.nl en Fraudehelpdesk. Laatst gecontroleerd in augustus 2026.