In het kort: stuur nooit zomaar een onbewerkte foto of scan van je paspoort, ID-kaart of rijbewijs. Maak eerst een veilige kopie met de gratis KopieID-app van de Rijksoverheid: streep je burgerservicenummer (BSN) en pasfoto door, en zet er een watermerk overheen met het doel en de datum. Zo kan iemand die kopie niet misbruiken voor identiteitsfraude. Hieronder lees je waarom het misgaat, hoe je stap voor stap een veilige kopie maakt, wanneer een organisatie er wel of niet om mag vragen, en wat je doet als het tóch fout gaat.
Waarom een losse kopie van je ID gevaarlijk is
Op je identiteitsbewijs staat alles wat een fraudeur nodig heeft: je volledige naam, geboortedatum, documentnummer, pasfoto en je BSN. Met die combinatie kan iemand op jouw naam een telefoonabonnement afsluiten, een lening aanvragen, spullen bestellen of een postpakket laten bezorgen. Jij krijgt dan de rekeningen en incassobrieven, terwijl je van niets weet.
Het probleem zit vooral in het delen zelf. Een kopie die je via e-mail, WhatsApp of een uploadformulier verstuurt, kun je daarna niet meer terughalen. Je weet niet waar het bestand belandt, hoe lang het bewaard blijft of wie er allemaal bij kan. Juist daarom is het zo belangrijk dat je een kopie onbruikbaar maakt vóór je hem verstuurt.
Maak een veilige kopie met de KopieID-app
De KopieID-app is gratis en komt van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG), onderdeel van de Rijksoverheid. Je maakt met je telefoon een foto van je document en de app herkent zelf waar de gegevens staan. Daarna kies je wat je onleesbaar maakt en zet je er een watermerk overheen. De app werkt met het paspoort, de identiteitskaart en het rijbewijs.
- Download de app in de App Store (iPhone) of Google Play Store (Android). Zoek op ‘KopieID’.
- Open de app en maak een foto van de voorkant van je identiteitsbewijs. De app herkent het document en de gegevensvelden.
- Streep de gegevens door die de ontvanger niet nodig heeft. Maak in elk geval je BSN en meestal ook je pasfoto onleesbaar.
- Zet er een watermerk overheen met het doel en de datum, bijvoorbeeld ‘Alleen voor huurcontract Jansen, 29-07-2026’. Zo kan de kopie niet voor iets anders worden gebruikt.
- Sla de bewerkte kopie op of deel hem direct vanuit de app met de organisatie.
Het BSN is het gevoeligste gegeven op je document. De meeste bedrijven mogen je BSN helemaal niet verwerken. Streep het dus standaard door, tenzij een organisatie het wettelijk nodig heeft (zoals je werkgever of een bank).
Wanneer mag een organisatie om een kopie vragen?
Onder de privacywet (AVG) mag een organisatie niet zomaar een kopie van je identiteitsbewijs maken of opslaan. Dat mag alleen als er een wettelijke grondslag voor is, of als het echt de enige manier is om je identiteit vast te stellen. In veel gevallen is een kopie helemaal niet nodig.
Deze organisaties mogen wél een (volledige) kopie maken
- Overheidsinstanties
- Je werkgever (bij indiensttreding, inclusief BSN en pasfoto)
- Banken en levensverzekeraars
- Notarissen
- Casino’s
Deze mogen kopiëren, maar moeten BSN en pasfoto afschermen
Bedrijven zoals telecomaanbieders, autoverhuurders en autoverkopers mogen wel een kopie of scan maken, maar moeten je pasfoto en BSN onleesbaar maken. Doen ze dat niet, dan mag je dat weigeren of het zelf afgeschermd aanleveren met de KopieID-app.
Hier hoeft helemaal geen kopie
- Winkels, webshops, hotels en campings mogen meestal alleen het soort document en het documentnummer noteren, niet je hele identiteitsbewijs kopiëren.
- Scholen en zorgverleners kunnen volstaan met het soort legitimatiebewijs en het nummer opschrijven.
- Vraagt een bedrijf zonder duidelijke reden om een kopie? Dan mag je vragen waarom en het weigeren.
Wil je beter begrijpen hoe je grip houdt op je gegevens online, lees dan onze gids over je online privacy beschermen.
Kopie id veilig versturen: de checklist
Moet je écht een kopie delen? Loop dan deze punten langs voor je op verzenden drukt.
- Is een kopie echt nodig, of kan de organisatie ook met alleen het documentnummer toe?
- Heb je je BSN doorgestreept? En je pasfoto, als de ontvanger die niet nodig heeft?
- Staat er een watermerk op met het doel en de datum?
- Verstuur je via een beveiligd kanaal (een upload op de officiële website met ‘https’), niet via gewone e-mail of chat?
- Klopt het e-mailadres of de website van de ontvanger echt? Fraudeurs doen zich vaak voor als een bekende organisatie.
Wat doe je als je kopie is misbruikt?
Vertrouw je een verzoek achteraf niet, of merk je dat er op jouw naam iets is afgesloten? Wacht dan niet af en onderneem meteen actie.
- Meld het bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en -fouten (CMI) van de RvIG, via rvig.nl/cmi of telefonisch op 088-900 1000. Zij helpen je het misbruik te stoppen en de gevolgen te herstellen.
- Doe aangifte bij de politie via 0900-8844. Een aangifte heb je vaak nodig om rekeningen of contracten aan te vechten.
- Ben je opgelicht of zie je verdachte betalingen? Meld het ook bij de Fraudehelpdesk op 088-786 7372.
- Waarschuw de organisatie waar op jouw naam iets is afgesloten en leg uit dat het om fraude gaat.
- Verzamel bewijs: schermafbeeldingen, brieven, e-mails en betalingsbewijzen.
Meer weten over de gevolgen en hoe je jezelf beschermt? Lees onze analyse van de risico’s van identiteitsdiefstal.
Veelgestelde vragen
Is de KopieID-app veilig en gratis?
Ja. De app is gratis en komt van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, onderdeel van de Rijksoverheid. Je maakt de kopie zelf op je eigen telefoon; je hoeft je document nergens naartoe te sturen om hem te bewerken.
Mag ik mijn BSN altijd doorstrepen?
In de meeste gevallen wel. De meeste bedrijven hebben geen wettelijke grond om je BSN te verwerken. Uitzonderingen zijn onder andere je werkgever, de overheid en banken; die mogen je BSN wel vragen.
Mag een winkel of hotel een kopie van mijn ID maken?
Nee, dat mag meestal niet. Hotels en campings mogen alleen het soort document en het nummer noteren. Vraagt een winkel of hotel om een volledige kopie, dan mag je dat weigeren.
Kan ik een verstuurde kopie nog terughalen?
Nee. Zodra je een kopie hebt verstuurd, heb je er geen controle meer over. Daarom is het zo belangrijk om je BSN en pasfoto vooraf door te strepen en er een watermerk op te zetten.
Wil je stap voor stap veiliger worden online? Begin dan bij onze basisgids veilig internetten voor beginners.
Bron: Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG), KopieID-app en Centraal Meldpunt Identiteitsfraude; Rijksoverheid.nl en Autoriteit Persoonsgegevens over kopieën van identiteitsbewijzen. Laatst gecontroleerd in juli 2026.