In het kort: cookies zijn kleine tekstbestandjes die een website op je computer of telefoon zet om je te herkennen. Sommige zijn nodig om een site te laten werken (je winkelmandje, je inlog), andere volgen je juist over meerdere sites om advertenties op je af te stemmen. Voor die volgende cookies moet je website vooraf toestemming vragen, en sinds 28 juni 2025 moet ‘Weigeren’ net zo makkelijk zijn als ‘Alles accepteren’. Hieronder lees je het verschil tussen de soorten cookies, wat je rechten zijn en hoe je cookies per browser beheert en verwijdert.
Waar dienen cookies voor?
Het web is van zichzelf vergeetachtig. Elke keer dat je een pagina opent, behandelt de server je in principe als een onbekende. Een cookie lost dat op: het is een klein bestandje met een kenmerk dat je browser bewaart en bij een volgend bezoek terugstuurt. Zo weet de site dat jij het weer bent.
Dankzij cookies blijf je ingelogd, onthoudt een webshop wat er in je mandje ligt en staat de taal of het lettertype nog goed als je terugkomt. Daar is niets mis mee. Het onderscheid dat telt, is waarvoor het bestandje wordt gebruikt: alleen om de site te laten werken, of ook om jouw gedrag te volgen.
Functionele, analytische en tracking-/marketingcookies
Cookies vallen grofweg in drie groepen uiteen. Alleen de laatste groep is echt gevoelig.
- Functionele (noodzakelijke) cookies. Deze zijn nodig om de site te laten werken: inloggen, je winkelmandje, een taalkeuze, een ingevuld formulier onthouden. Hiervoor is geen toestemming nodig.
- Analytische cookies. Hiermee meet een site hoeveel bezoekers er zijn en welke pagina’s populair zijn. Zijn ze privacyvriendelijk ingesteld (geen deling met derden, IP-adres afgeschermd), dan mogen ze meestal ook zonder toestemming.
- Tracking- en marketingcookies. Deze volgen je gedrag, vaak over meerdere websites, om een profiel op te bouwen en advertenties op je af te stemmen. Hiervoor is altijd vooraf jouw toestemming nodig.
De cookiebanner die je overal ziet, gaat eigenlijk maar over die laatste groep. Functionele cookies mag een site zonder te vragen plaatsen, de banner vraagt toestemming voor de volgende en op reclame gerichte cookies.
First-party versus third-party cookies
Een tweede belangrijk verschil is wie de cookie plaatst.
- First-party cookies komen van de website die je op dat moment bezoekt. Ze horen bij die site zelf en zijn meestal functioneel of analytisch.
- Third-party cookies (van derden) komen van een ander bedrijf dan de site die je bekijkt, bijvoorbeeld een advertentienetwerk of een sociaal medium. Juist die cookies maken het mogelijk je over verschillende sites heen te volgen.
Lang leek het erop dat third-party cookies zouden verdwijnen. Google kondigde aan ze uit Chrome te halen, maar blies dat plan in 2024 af en stopte in oktober 2025 ook het bijbehorende Privacy Sandbox-project. Cookies van derden staan in Chrome dus gewoon nog aan. In Safari en Firefox worden ze al langer standaard geblokkeerd. Wil je weten wat sites en adverteerders zoal over je verzamelen, lees dan wat websites over jou kunnen weten.
De cookiebanner en je rechten
De cookiebanner is geen formaliteit, maar de plek waar jij toestemming geeft of weigert. Die toestemming moet vrij, specifiek en ondubbelzinnig zijn. In de praktijk betekent dat een paar concrete rechten voor jou.
- Weigeren moet net zo makkelijk zijn als accepteren. Sinds 28 juni 2025 handhaaft de Autoriteit Persoonsgegevens strenger: een knop ‘Weigeren’ of ‘Alles weigeren’ moet even zichtbaar en even groot zijn als ‘Alles accepteren’. Een banner met alleen een grote accepteerknop en een verstopt linkje voldoet niet meer.
- Toestemming is vooraf. Tracking- en marketingcookies mogen pas worden geplaatst nadat jij ja hebt gezegd. Alvast plaatsen en achteraf toestemming vragen mag niet.
- Geen dark patterns. Misleidende trucs zijn verboden: een felgekleurde accepteerknop naast een grijze weigerknop, verwarrende teksten of een banner die je pas laat verdergaan als je akkoord gaat.
- Je mag je bedenken. Toestemming intrekken moet net zo eenvoudig zijn als geven. Vaak staat er onderaan een link als ‘Cookie-instellingen’ of ‘Privacyvoorkeuren’ om je keuze later aan te passen.
Deze regels komen voort uit de AVG en de ePrivacy-richtlijn, in Nederland vastgelegd in de Telecommunicatiewet. Kom je een banner tegen die dit duidelijk negeert, dan kun je dat melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens via autoriteitpersoonsgegevens.nl.
Twijfel je bij een banner? ‘Alleen noodzakelijke cookies’ of ‘Weigeren’ is bijna altijd de veiligste keuze. De site blijft gewoon werken, je mist hooguit wat gepersonaliseerde advertenties.
Cookies beheren en verwijderen per browser
Ook als je een keuze in de banner hebt gemaakt, kun je opgeslagen cookies altijd zelf opruimen. Handig als een site raar doet, als je een gedeelde computer gebruikt of gewoon om schoon te beginnen. Let op: als je alle cookies wist, moet je daarna bij de meeste sites opnieuw inloggen.
Google Chrome (computer)
- Klik rechtsboven op de drie puntjes en kies ‘Instellingen’.
- Ga naar ‘Privacy en beveiliging’.
- Klik op ‘Browsegegevens wissen’.
- Vink ‘Cookies en andere sitegegevens’ aan, kies een periode en klik op ‘Gegevens wissen’.
Mozilla Firefox (computer)
- Klik rechtsboven op de menuknop (drie streepjes) en kies ‘Instellingen’.
- Ga in het linkermenu naar ‘Privacy en beveiliging’.
- Scrol naar ‘Cookies en websitegegevens’ en klik op ‘Gegevens wissen’.
Microsoft Edge (computer)
- Klik rechtsboven op de drie puntjes en kies ‘Instellingen’.
- Ga naar ‘Privacy, zoeken en services’.
- Klik bij ‘Browsegegevens wissen’ op ‘Kiezen wat u wilt wissen’, vink de cookies aan en bevestig.
Safari (Mac)
- Open het menu ‘Safari’ linksboven en kies ‘Instellingen’.
- Ga naar het tabblad ‘Privacy’.
- Klik op ‘Beheer websitegegevens’, selecteer een site of kies ‘Verwijder alles’.
Op je telefoon
In Chrome op Android tik je op de drie puntjes, dan ‘Instellingen’, ‘Privacy en beveiliging’ en ‘Browsegegevens wissen’. Voor Safari op de iPhone ga je naar de app ‘Instellingen’, dan ‘Apps’, ‘Safari’ en ‘Wis geschiedenis en websitegegevens’.
Wil je cookies liever helemaal niet bewaren, zet je browser dan zo dat hij alles wist bij het afsluiten, of gebruik een incognito- of privévenster. Meer van dit soort instellingen vind je in onze gids over je online privacy beschermen.
Zijn cookies gevaarlijk?
Nee, een cookie is geen virus en kan geen programma’s uitvoeren of je computer beschadigen. Het is en blijft een tekstbestandje. Het bezwaar zit niet in de techniek maar in het volgen: met trackingcookies bouwen adverteerders een profiel op van wat je bekijkt en koopt. Dat is een privacykwestie, geen veiligheidsrisico. Wil je grip houden, dan gaat het dus vooral om bewust omgaan met de cookiebanner en af en toe opruimen.
Veelgestelde vragen
Moet ik cookies accepteren om een website te kunnen gebruiken?
Nee. Functionele cookies die de site laten werken, worden sowieso geplaatst. Voor de rest mag je weigeren, en de site hoort dan gewoon te blijven werken. Een banner die je pas doorlaat als je accepteert, voldoet niet aan de regels.
Wat gebeurt er als ik alle cookies verwijder?
Je wordt overal weer als nieuwe bezoeker gezien. Bij de meeste sites moet je opnieuw inloggen en staan voorkeuren zoals taal weer op de standaard. Verder heeft het geen nadelige gevolgen.
Wat is het verschil tussen een cookie en een tracker?
Een cookie is de opslagtechniek. ‘Tracker’ is een bredere term voor alles waarmee een partij je gedrag volgt. Trackingcookies zijn er een vorm van, maar volgen kan ook via andere technieken, zoals een pixel of een fingerprint van je apparaat.
Zijn analytische cookies erg?
Meestal niet. Zolang een site ze privacyvriendelijk instelt, dus zonder je gegevens met adverteerders te delen, dienen ze alleen om bezoekersaantallen te meten. Ze bouwen geen advertentieprofiel van je op.
Wil je verder werken aan een veilige en privacyvriendelijke internetervaring? Begin met de basis in onze gids veilig internetten voor beginners, en verdiep je daarna in je online privacy beschermen.
Bron: Autoriteit Persoonsgegevens (regels cookies en cookiebanners) en de handleidingen van Chrome, Firefox, Edge en Safari. Laatst gecontroleerd in juli 2026.